J.R. Thorbecke, ontwerper van de grondwet van 1848

Stemmen is voorbehouden aan personen die vermogend genoeg zijn om minimaal een bepaald bedrag aan belastingen te betalen. Dit betekent dat het kiesrecht gekoppeld is aan de hoeveelheid belasting die iemand betaald.

Maar wat waren nou eigenlijk de redenen voor het censuskiesrecht?

De liberalen in de negentiende eeuw gingen er vanuit dat mensen met veel geld een goede opleiding hadden gevolgd en dus veel verstand hadden van politiek. Daarnaast kostten alle beslissingen van wetgevende machten geld. Geld dat werd ontvangen door mensen die belasting betaalden en dus recht hadden om te stemmen. Ook zouden mensen die belasting betaalden een bepaalde mate van bezit hebben. Dat bezit betekent een economisch belang in de samenleving die de burger door eigen inzet en de politiek zou willen behouden en uitbreiden. 

Deze manier van stemmen werd beetje bij beetje afgeschaft in 1987 en geleidelijk aan werd het kiesrecht uitgebreid. In 1896 werden de volgende afspraken gemaakt. Dit was omdat er naast belasting ook andere manieren waren waarop iemand vrijwel kiesrecht had.

Het bezit van een bepaald bedrag aan spaargeld
Het behaald hebben van bepaalde examens (capaciteitskiesrecht)
Het ontvangen van een bepaald bedrag aan loon
Het bezit van een woning

In 1917 kregen mannen passief en actief en vrouwen passief stemrecht. Hiermee was het censuskiesrecht volledig van de baan.

Bronnen:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Census-kiesrecht
F. van den Berg e.a., Sfinx Havo informatieboek, (Zutphen 2003).

Weblinks:

http://www.parlement.com/9291000/modulesf/glqf14fo

http://www.anno.nl/anno/anno/i000953.html