Experimenteren met autoriteit: Milgram en Stanford
Het experiment van Milgram is een beroemd wetenschappelijk experiment in de sociale psychologie. Het experiment werd voor het eerst beschreven door Stanley Milgram, een psycholoog aan de Yale University in een artikel getiteld Behavioral study of obedience (Gedragstudie van gehoorzaamheid) dat in 1963 werd gepubliceerd. Het onderzoek had tot doel om de bereidheid te meten van een deelnemer om gehoor te geven aan opgedragen taken van een gezaghebbende die strijdig zijn met het persoonlijke geweten van de deelnemer.
Spelprogramma
In 2010 doet de Franse staatstelevisie dit opmerkelijke experiment opnieuw. Deelnemers aan een zogenaamd spelprogramma moeten een man straffen door hem elektrische schokken te geven. Het blijkt dat 80% van de deelnemers zover gaat, dat het slachtoffer dood lijkt neer te vallen. Het Milgram-experiment uit de jaren zestig had een percentrage van rond de 60.
Stanford-gevangenisexperiment
Een ander opmerkelijk experiment is het Stanford-gevangenisexperiment. Deze vond plaats in 1971 op de Universiteit van Stanford door Philip Zimbardo. Studenten werden willekeurig in twee groepen opgesplitst: een gevangenengroep en een bewakersgroep. Na korte tijd begonnen de studenten zich naar hun rol te gedragen; gevangenen werden onderdanig, en bewakers kwamen in de verleiding om hun macht te misbruiken. Het experiment werd stopgezet toen Christina Maslach, een studente die interviews afnam in de 'gevangenis', kritiek op de mensonterende omstandigheden uitoefende. Slechts zes dagen van de geplande twee weken waren volbracht. Zimbardo merkte nog op dat van de vijftig buitenstaanders die de gevangenis van binnen hadden gezien, Maslach de enige was die vraagtekens bij de moraal ervan had gezet.
