Eeuwen lang was het normaal dat kinderen, ook de allerkleinsten, meehielpen om het gezinsinkomen te verdienen. Ze werkten mee op het platteland met het binnenhalen van de oogst of  met het naaien van kleding of het weven van stoffen. Over kinderarbeid werd toen heel verschillend gedacht. Sommige mensen waren er voor, anderen ertegen.

Maar met de industrialisatie rond het midden van de 19e eeuw werd de kinderarbeid een probleem. Kinderen gingen met hun ouders mee naar de fabriek waar zij zware arbeid verrichten en soms wel zestien uur per dag werkten. Voor hooguit tien cent per dag.

Ook werkten ze vaak met gevaarlijke machines waardoor er vaak ongelukken gebeurden.

Een onderzoek uit 1859 laat zien dat er ongeveer 450.000 kinderen tussen zes en elf jaar waren die werkten. 

De Nederlandse ministers vonden altijd al dat ze zich niet moesten bemoeien met wat er in de fabrieken en bedrijven gebeurde. Dat was een zaak van de directeuren, niet van de politiek.

De liberalen die grote politieke macht hadden waren voor kinderarbeid. Ze zagen de goedkope arbeid van kinderen als een manier om te kunnen concurreren met het buitenland. Directeuren van fabrieken dachten er ook zo over, kinderen waren goedkope werkkrachten. Toch kwam er langzaam een eind aan de kinderarbeid in Nederland 

Langzaam groeide bij de mensen het besef dat arbeid erg schadelijk was voor de psychische en lichamelijke gezondheid van de kinderen. Verder ontstond er aan het eind van de 19e eeuw behoefte aan geschoolde arbeid. Het was dus voordeliger om kinderen eerst naar school te sturen. Door deze veranderingen en meningen van buitenaf  kwam er een wet tegen kinderarbeid. 

Samuel van Houten sociaal-liberaal Tweede Kamerlid was een van de eerste liberale politici die inzagen dat de overheid in bepaalde gevallen wel moest ingrijpen. Hij nam een initiatief voor de wet van 19 september 1874. De wet hield in dat kinderen onder de twaalf niet mochten werken in fabrieken en werkplaatsen. En wie de wet overtrad kreeg natuurlijk straf. Maar kinderarbeid in de landbouw of huishoudelijk werk viel er niet onder. De wet stelde in praktijk niet veel voor, want er werd niet gecontroleerd of de fabrikanten  wel aan de wet hielden. Dus de 2e kamer stelde in 1887 een enquête in om te kijken hoe de situatie in fabrieken en werkplaatsen was. De 2e kamer was benieuwd of de wet uit 1874 voldeed en kinderarbeid tot het verleden behoorde. De enquête bewees het tegen deel. Doordat er niet werd gecontroleerd was er nog steeds sprake van kinderarbeid in de fabrieken. 

Dus kwamen er nog meer wetten over kinderarbeid en werd er dit keer wel gecontroleerd door inspecteurs. Ook kwamen er wetten zoals leerplichtwet, die kinderen vanaf zes jaar tot twaalf jaar verplichtte thuis of op school onderwijs te volgen. Het waren deze wetten die definitief een einde hebben gemaakt aan kinderarbeid in Nederland. 

Bronnen:
http://www.scriptieservice.fnv.nl/kinned.html
http://www.schooltv.nl/vroegerenzo/pagina.jsp?nr=vz_werkstuk&wsnr=129628 http://members.lycos.nl/kidk/index-2.html
http://www.scholieren.com/werkstukken/17354
K.Lieten, Child Labour and Child Health (z.p. 1998).
Zwaan, Familie huwelijk en gezin in West-Europa: Van Middeleeuwen tot moderne tijd (z.p. 1993).
‘Kinderarbeid’ de Volkskrant dinsdag 10 december 1996