Goethe: briljant in liefde en wetenschap

De Tien Tijdvakken - Tijd van Pruiken en Revoluties

Johann Wolfgang von Goethe (1749 – 1832)           

Op 28 augustus, in het jaar 1749, kregen een man en een vrouw in Frankfurt am Main (Duitsland) een klein kindje. Dit kind noemden ze Johann Wolfgang von Goethe. Zijn vader was een hoogopgeleide man met veel status. Het hoeft ons dus ook niet te verbazen dat hij na enkele jaren voor een uitstekende opleiding zorgde voor zijn zoon.  

Op zeer jonge leeftijd begon Goethe al met zijn opleiding. Hij studeerde rechten aan verschillende universiteiten in Leipzig en Straatsburg. Toen hij de opleiding had afgerond, ging hij werken aan het hoogste gerechtshof van Wetzlar. Daar leerde hij de beeldschone en intelligente Charlotte Buff kennen. Na een onstuimige liefdesrelatie vertrok Goethe in 1775 naar Weimar, waar hij was uitgenodigd door hertog Karel August. Eenmaal in Weimar aangekomen, vervulde hij de functie van hertogelijk ambtenaar, wat een zeer variërend beroep was. Zo was hij bijvoorbeeld verantwoordelijk voor de financiën voor de aanleg van wegen en mijnen, het leger en later ook nog het hoftheater.

Langzamerhand begon Goethe zich steeds meer te interesseren voor geologie en mineralogie. Het in 1806 ontdekte ‘Goethiet’, is dan ook vernoemd naar onze Goethe.  Ook in de biologie was Goethe geïnteresseerd. Hij ontdekte, bij bestudering van de menselijke schedel, het tussenkaaksbeen. Dit is een bot dat bij de mens vergroeid is en vroeger alleen nog maar bij dieren was aangetroffen. Mede dankzij deze ontdekking zou Charles Darwin later zijn theorieën gaan ontwikkelen. Ook al was Goethe goed in de, in onze tijd genoemde, bèta-vakken, hij niet echt bekend geworden door zijn uitvindingen. De manier waarop hij experimenteerde, was echter iets om te onthouden.  

In 1782 werd Goethe in de adel opgenomen. Na vier jaar vertrok hij naar Italië, waar hij hoopte tot rust te komen en zijn meest recente vrouwelijke verovering te vergeten. Goethe dacht eraan om zijn verdere leven als schilder door te brengen, maar stapte al gauw weer van dat plan af. De manier waarop hij de kleuren beschouwde van het Italiaanse landschap veranderde later in een kleurenleer. Ook ontdekte hij de zogenaamde ‘Oerplant’. Hij ontdekte dat deze Oerplant, waarvan alle plantensoorten kunnen worden afgeleid, niet als levend wezen in de natuur terug te vinden zijn, maar gezien moet worden als iets spiritueels. Na een verblijf van enkele maanden in Rome reisde Goethe door naar Napels, waar hij de Vesuvius en Sicilië bestudeerde. In 1788 werd hij door de hertog teruggeroepen naar Weimar, omdat deze steun nodig had bij militaire aangelegenheden. Hij nam deel aan de oorlogen tegen Frankrijk.

In de jaren 1794 - 1805 was Goethe zeer goed bevriend met Friedrich Schiller. Zij bestudeerden samen de gebeurtenissen rond de Franse Revolutie en de zintuiglijke waarneming van schilderijen. In deze tijd begon hij ook zijn leven aan de literatuur te wijden. Uit de samenwerking met Schiller ontwikkelde zich een stijl, die wordt aangeduid met de term Weimarer Klassik. Nadat hij ongeschonden de plunderingen van de soldaten van Napoleons leger had doorstaan, trouwde Goethe, na lange tijd met haar samengewoond te hebben, in 1806 met Christiane Vulpius. Uit deze relatie zijn vijf kinderen voortgekomen, waarvan alleen August von Goethe langer leefde dan enkele dagen.  

Na een leven van buitengewone productiviteit, en het schrijven van vele literaire werken, overleed Goethe hij op de respectabele leeftijd van tweeëntachtig jaar in Weimar. 

Bronnen: 
http://www.kirjasto.sci.fi/goethe
http://www.derweg.org/mwberdeu/goethe.htm
www.aspirennies.com/private/SiteBody/Romance/Poetry/Goethe/jwvgoethe.shtml
‘Goethe’ in: encyclopedie voor de jeugd (3) (1994).